EINDHOVEN (De ToetsPraktijk) – Windhappers. Op de burelen bij de Belastingdienst is het een welbekend woord waarvan de betekenis zich wellicht al laat raden. Mensen die klaarblijkelijk van de wind hebben geleefd omdat ze formeel geen enkele vorm van inkomen hebben.  Klokkenluiders werkzaam bij de fiscus claimen al jaren dat er geen enkele controle is ingesteld naar deze zogeheten Windhappers. En de lijst met zorgen is langer. Veel langer.

Vaak onterecht ingeschreven staan en zo gratis AOW opbouwen, haperende beoordeling van het wereldinkomen, hypotheekrenteaftrek krijgen met een huurhuis of  probleemloos giften ‘voor de kinderen’ aftrekken terwijl die nooit zijn geboren. Het is slechts een greep uit de vele gaten van het belastingnet. Zo nu en dan zorgen zulke voorbeelden voor de nodige beroering en maatschappelijke onvrede, zoals recent is gebleken met de toeslagenfraude waarbij tientallen miljoenen euro’s onterecht naar Oost-Europa vloeiden.

Staatssecretaris Weekers (Financiën) schrijft 10 mei jongstleden naar aanleiding van het  ‘Bulgarendebat’ aan de Kamer: ,,de grenzen om met handhaving van het bestaande toeslagensysteem fraude te bestrijden komen in zicht”. En dat is nog zachtjes uitgedrukt, laat vakbeweging Abvakabo aan De ToetsPraktijk weten. ,,De grenzen zijn meer dan bereikt bij de Belastingdienst. De dienst is al jaren onderbezet. Nieuw personeel is de beste oplossing.”

Dat de grenzen bij de Belastingdienst zijn bereikt blijkt ook uit de cijfers. Het aantal correcties op aangiften en daadwerkelijke controles neemt ieder jaar weer gestaag af. Evenals het steeds dunner wordende personeelsbestand van de Belastingdienst terwijl het werk juist toeneemt. Het aantal behandelde dossiers door belastinginspecteurs daalde in de afgelopen vijf jaar daarnaast zienderogen, soms (IB-aangiften bij burgers en bedrijven) zelfs met meer dan de helft.

Hoewel een groot deel van politiek, ambtenarij en een deel van de samenleving ageert tegen het beeld van ‘Nederland belastingparadijs’ wordt dat beeld wel steeds hardnekkiger. Hoe weerbarstiger de werkelijkheid ook is. De recente internationale aanklacht tegen de Nederlandse brievenbusfirma’s daargelaten. Maar hoe weerbarstig die werkelijkheid ook is, feit is wel dat de toeslagenfraude uniek is voor Nederland en zelfs Zuid-Europa geen toeslagen geeft om achteraf te moeten constateren dat het om ‘gratis, en nu oninbaar, geld’ blijkt te gaan.

Sinds ’89 verkeert de fiscus in een vrijwel constante staat van reorganisatie en forse inkrimpingen. Nieuwe miljoenenbezuinigingen staan weer op de rol terwijl werknemers al jaren klagen over een veel te hoge werkdruk. Een druk die al dusdanig is verlaagd door bij de automatische beoordeling van particuliere aangiftes zo’n 95 procent van de 200 parameters uit te schakelen. Dit om te veel dossiers voor nadere inspectie te voorkomen.

‘Leuker kunnen we het niet maken, wel makkelijker’, luidt de ironische slogan van de Belastingdienst. Horizontaal toezicht is een voorbeeld van dit vergemakkelijken. Waar eerst controle en toezicht (verticaal) centraal stond, daar wordt nu uitgegaan van wederzijds vertrouwen (horizontaal). Vooraf toeslagen toewijzen zonder enige controle is daar wellicht het meest pakkende voorbeeld van. Abvakabo dringt aan op meer verticaal toezicht en betoogt dat het horizontale toezicht volledig is doorgeslagen. ,,Het is een doel op zich geworden en de teruggavekraan staat feitelijke open”, aldus de vakbond, die al jaren propageert dat in nieuw personeel de oplossing ligt verscholen omdat zij zichzelf terugverdienen, aldus de eigen berekening van Abvakabo. ,,De Staat kan met een tientallen tot enkele honderden miljoenen euro’s investering 1 tot 4 miljard euro per jaar structureel ophalen.”

Ook binnen de politiek lijkt de noodzaak tot actie langzaam door te dringen. Ondanks nieuwe bezuinigingen ontstonden vorige maand plannen om 1600 nieuwe belastinginspecteurs aan te stellen. Ook lijkt het een kwestie van tijd voordat het gehele toeslagenstelsel een levensgrote systeemverandering tegemoet gaat, waardoor toeslagfraude via de voordeur (grotendeels) wordt afgesneden. Wat er via de achterdeur naar onder andere Bulgarije is verdwenen, wordt door onderbezetting bij de fiscus, complexiteit en geringe effectiviteit van de taak zo goed als afgeschreven. Met of zonder toekomstige veroordeling van de twee aangeklaagde, met toeslagen frauderende Bulgaren.

De ToetsPraktijk is ervan overtuigd dat een deel van oplossing bij ondernemend Nederland ligt. Koop in op concrete resultaten parallel met mogelijk opschalen van het apparaat. Maak slimme combinaties van aanwezige kennis en expertise (ICT en fraudebestrijding) en kies voor hoge mate van flexibilisering om effectiever en efficiënter te werken. Dit alles zal bijdragen aan een beter belastingbetalend Nederland. Een Nederland waar iedereen wint; de fiscus, de schatkist, ondernemend Nederland en de burgers. Althans, behalve diegenen die naar wind happen.

Teun van der Linden
Directeur De ToetsPraktijk

[social type=”linkedin”]http://www.linkedin.com/company/de-toetspraktijk?trk=top_nav_home[/social] [social type=”twitter”]https://twitter.com/ToetsPraktijk[/social]
Share