diagnose schrijven

Het aantal meldingen van mogelijke fraude in de zorg stijgt, aldus het Informatie Knooppunt Zorgfraude (IKZ). Maar is er wel sprake van een stijging van fraude? Hoe groot is dit probleem eigenlijk? En hoe worden fraudeurs aangepakt? Dat was het thema van het BNR-zorgdebat op 11 oktober 2017. Ook de ToetsPraktijk gaat dit thema aan het hart.

Rechtmatigheidsonderzoek ondersteunt gemeenten en zorgverzekeraars in het aanpakken van malafide zorgpraktijken. Gedurende het eerste deel van het debat deden Siem Eikelboom (onderzoeksjournalist bij Het Financieel Dagblad), Ad van Mierlo (Directeur kenniscentrum Handhaving en Naleving VNG) en Aline Molenaar (oprichter Per Saldo) uitspraken over: media-aandacht omtrent fraude, gedwongen pgb-houders en maatregelen.

Schrijnende verhalen

“We zijn op veel fraudegevallen gestuit waarbij mensen een zorgpakket beloofd krijgen. Echter ontvangen ze maar een klein deel, de rest van het geld wordt in zakken gestopt van zorgaanbieders.”, zei Siem Eikelboom. “Een schrijnend verhaal is een terminale mevrouw uit Den Haag. Ze is ontslagen uit het ziekenhuis om thuis haar laatste weken door te brengen. Ze krijgt de indicatie 24 uurszorg. Er wordt dan een bureau ingeschakeld voor thuiszorg en die blijkt later maar vier uur per dag zorg te hebben geleverd. Ze heeft waarschijnlijk de rest van de tijd in haar huis gelegen en 20 uur zorg is in de zakken van malafide bestuurders gestoken.” Zo heeft het ondersteuningsteam fraude van de VNG ongeveer 90 meldingen over zorgfraude. Ad van Mierlo gaf aan: “Er is veel variatie in fraudemeldingen, er komen meldingen binnen over beschermd wonen, maar ook over gedeclareerde zorg die niet is geleverd.”

Gedwongen pgb aannemen

Op de vraag, hoe komen die rotte appels aan hun cliënten, antwoordt Aline Molenaar: “Vaak is het dat ziekenhuizen en transferverpleegkundigen hun mensen niet kwijt kunnen. Deze mensen moeten naar huis en al snel is er een deal met een bureau dat aangeeft deze mensen op te kunnen vangen. Dan wordt er niet gekeken of iemand kiest voor een pgb. Mensen moeten heel bewust kiezen voor een pgb en dus ook de regie hierover kunnen voeren. In deze gevallen pakt de aanbieder alles zelf in de hand. De controle van de budgethouder is dan weg.”

Geen passende zorg

Er is te weinig passende zorg, gaf Molenaar aan. “Wat je ook bij gemeenten en in de langdurige zorg ziet, is dat mensen echt speciale zorg nodig hebben en deze wordt niet in natura geleverd. De zorgaanbieders die de zorg wel aanbieden hebben geen contract met de gemeente of het Zorgkantoor. Omdat deze aanbieders niet worden gecontracteerd worden mensen gedwongen om met een pgb te werken.”

Huidige maatregelen vaak achteraf

“De controle in de zorg is nihil,” zei Eikelboom. De onderzoeksjournalist gaf aan dat de meeste malafide fraudeurs die voornamelijk met pgb’s werken in het bestuur zitten.

Het wetsvoorstel Wet toetreding zorgaanbieders, waarbij nieuwe zorgverleners verplicht zijn zich te melden voordat zij kunnen starten met het verlenen van zorg biedt geen oplossing, vertelde Eikelboom. “De inspectie heeft als doel om nieuwe zorgaanbieders binnen een half jaar te controleren. Na een steekproef blijkt dat de kans op controle als zorgbedrijf binnen het halfjaar 0.0% is. Een nieuwe wet is heel leuk, maar dan moet de inspecteur ook die belofte na kunnen komen.”

‘In control’ aan de voorkant

Wetgevingen en tools kun je loslaten. Dit zijn allemaal zaken die achteraf gebeuren. Molenaar: “We zijn bezig om bewustwording te krijgen bij gemeenten hoe je de voorkant goed inregelt.” Hoe bied je een pgb aan? Hoe informeer je mensen? Waar let je op zodat je zeker bent dat mensen niet zijn geronseld of uit nood een pgb aanvragen? Dit zijn vragen waarop gemeenten voorbereid worden.

Van Mierlo gaf aan: “De materie is complex. Er zijn veel partijen betrokken bij zorgfraude, waarbij het voor gemeenten een relatief nieuw terrein is. Vandaar dat ze hulp en ondersteuning goed kunnen gebruiken.”

Rechtmatigheidsonderzoek

Zoals eerder aangegeven gaat het thema zorgfraude de ToetsPraktijk aan het hart. In de afgelopen vier jaar hebben we een groot aantal opdrachtgevers ondersteund bij het in beeld brengen van fraude in de zorg. Ook hebben we de uitvoering zodanig voor opdrachtgevers georganiseerd dat de kans op fraude sterk is gereduceerd.

We hebben ervaring in de verschillende zorgdomeinen: Wet Maatschappelijke Ondersteuning, Jeugdwet, Zorgverzekeringswet en de Wet langdurige zorg. Op basis van data en voorspellende waarden kan een opdrachtgever effectief gepaste interventies inzetten. Door gebruik te maken van gevalideerde vragensets en een gedegen gestandaardiseerde dossiervoorbereiding zijn onze gesprekken effectief. Het herkennen van en het anticiperen op fraudesignalen vanuit gesprekstechnieken zijn hier een belangrijk onderdeel van.

Daar waar het geen fraude betreft, maar wel sprake is van oneigenlijk gebruik is het van belang dat de cliënt of zorgaanbieder wordt aangespoord of geholpen om het alsnog correct in te regelen.

Meer informatie wat de ToetsPraktijk voor uw gemeente kan betekenen? Bel 085 210 57 00 of mail info@toetspraktijk.nl